7 СЕПТЕМВРИ: На Денешен ден:

1913 година избувнува Охридско-Дебарското востание на бугарското и албанското население против српската власт во Македонија.

Охридско-Дебарското востание е заедничка акција на бугарското и албанското население против српскиот режим во Вардарска Македонија, воспоставен по Втората балканска војна 1913 година. Востанието избувнува во септември и ги опфаќа Дебарско, Струшко и Охридско. Обединетите бугарски и албански чети го ослободуваат Дебар. На чело на востаниците застанува Петар Чаулев, потпомогнат од други дејци на Внатрешната Македоно-Одринска Револуционерна Организација. Востаниците успеваат да ги прогонат српските војски и администрацијата од Струга. Го ослободуваат и Охрид. Востанието предизвикува загриженост во Белград и за да не се прошири уште повеќе, против него се испратени значителни војнички сили и српски четници. Во помош на Србија се вклучува и Грција. Востаниците отстапуваат пред многубројниот во бројна смисла и подобро вооружен противник на востаниците.

На снимката: Четата на Петар Чаулев со знамето на охридските востаници, на кое е извезена девојка која го носи бугарското знаме – бело, зелено, црвено

1 СЕПТЕМВРИ: На денешен ден:

Во Прилеп е роден бугарскиот писател Димитар Талев (1898-1966). Творбите на Талев се преведени на преку 18 јазици.

Публицистичната дејност на Димитар Талев започнува во почетокот на 20-тите години, кога се ориентира кон македонскиот периодичен печат (печатен во Бугарија), објавува раскази, патописни текстови, легенди, текстови во весниците: „Македонска трибуна“, „Свобода или смърт“, „Вардар“, в сп. „Родина“ и др.

Од 1957 година во Централниот периодичен и книжевен печат го објавил проблемот на уметничкото творештво, историската фикција, креативниот процес, личностите и феномените на националната книжевна историја.

Во неговите текстови, секогаш ја има љубовта кон Бугарскиот народ и неговата татковина.

Ослободен во 1948 година тој продолжува да живее и работи во Бугарија. Умира на 20 октомври 1966 год. во Софија. Признаен е за еден од класичните бугарски автори од 20 век, а во 2009 година неговиот роман „Железниот светилник“ е избран на 4 место од 12 наjсакани книги од бугарските читачи.

Димитар Талев беше славен од УНЕСКО во 1998 за придонес кон светската култура.

31 АВГУСТ: На денешен ден:

Убиен е Тодор Александров (1881 – 1924), создавач и раководител на Внатрешната македонска револуционерна организација (ВМРО). Тодор Александров е роден на 4 март 1881 година во Штип, денес Република Македонија. Од 1903 година е член на штипското околиско раководство на Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација (ВМОРО). Три години подоцна, е назначен за окружен војвода на Скопскиот револуционерен округ. Во почетокот на 1911 година е избран за член на Централниот комитет на ВМРО преку писмено договорање помеѓу раководителите на организацијата. Ги организира и раководи атентатите во Штип (ноември 1911 година) и во Кочани (август 1912 година), кои го забрзуваат избувнувањето на Балканската војна. Во текот на Првата светска војна тој служел во штанот на Постојната бугарска армија. По војната, заедно со генералот Александар Протогеров и Петар Чаулев, го обновува ВМРО. Се пројавува како тврд и енергичен раководител на организацијата, создава стројна и дисциплинирана организација, верна на идеите за ослободување на Македонија. Напорите на Владата на Александар Стамболиски да ја изведе Бугарија од меѓународната изолација и да ја заштити од непријателствата на нејзините соседи, откажува од заштита на правата јќи се бугарското население кое останало во пределите на создаденото во 1918 година Кралството на Србите, Хрватите и Словенците, се прифаќа како предавство од ВМРО и доведува до политички и вооружен конфликт меѓу владата и организацијата на Александров. Во 1923 година ВМРО на Тодор Александров го поддржува Деветојунскиот преврат и соборување на владата на БЗНС.Се обидува да ја искористи помошта на комунистичките сили на Балканот и на Коминтерната, како резултат на што се стига до потпишување на Мајски манифест од 1924 година, но наскоро потоа се откажува од Виенскиот договор. И покрај тоа што Тодор Александров објавува дека не го потпишал лично овој документ, неговото публикување води до огромен удар за ВМРО и губење на нејиниот престиж во самата Бугарија. Водачот на ВМРО, подложен на притисок од страна на тогашната бугарска влада на Александар Цанков, јавно се откажува од секакви контакти со комунистичките сили. И покрај тоа ВМРО запаѓа во изолација, при што се здобива со непријателството не само на дотогашната непријатели на бугарштината во Македонија и на комунистичкото движење, но и на владата во Софија. Во оваа ситуација на 31 август 1924 година околу селото Сугарево на Пирин е убиен Тодор Александров.

25 Август: На денешен ден:

1925 година казнет е со убиство Иван Јанев Брлев или Брлов познат како Брло, Стесел и Сосел, бугарски револуционер, деец на Внатрешната македонска револуционерна организација.

Роден е во штипското село Горни Балван, тогаш во Османлиската империја, денес во Република Македонија. Влегол во ВМРО, а од 1907 година е војвода во Штипскиот регион. Тој води бројни битки со српската пропаганда. При обезоружителната акција на младотурците на 2 август 1910 година властите ја опожаруваат неговата куќа во Горни Балван.

При избувнувањето на Балканската војна Брлев е војвода на штипска чета на Македонско-одринското ополчение, а подоцна служи во Тринаесеттата Кукушка дружина.

По окупацијата на Вардарска и Егејска Македонија од Србија и Грција Иван Брлов се вклучува со сопствената чета во отпорот на ВМОРО. На 31 јануари 1915 година кај Мечкуевци, Штипско, неговата четата се бори со српски единици на 2 февруари кај Жидјанци со потери кои даваат повеќе од 30 лица убиени и ранети. Во март е опколен од жандармерија во Кочанско село Чаништа при што четниците растргнуваат штурмот со бомбашки напад, предводен од Брлев со јатаган во рака. Неколку српски војници се убиени, а двата коња на српските офицери се заробени и прикажани во Струмица како трофеј. Подоцна, четата води повеќе битки со српски единици.

При влегувањето на Бугарија во Првата светска војна четата на Брло станува партизански вод кон партизанскииот одред на Единаесеттата пешадиска македонска дивизија. На 11 октомври 1915 година четата на високиот подофицер Брлов од 30 лица и четата на Ефрем Миладинов заедно со локална милиција водат голема борба со настапувачките против Штип две српски роти, ги апираат кај село Драгоево и ги ги принудуваат да отстапат кон Криволак. Подоцна водот на Брло многукратно е испраќан да помага на офанзивните дејствија  на одделни бугарски единици.

.По војната, Брлев учествува во возобновувањето на ВМРО од Тодор Александров. Владата и опозициони македонски дејжи на ВМРО од кругот на Ѓорче Петров прават обиди да го настројат против Александров, но тие остануваат безуспешни. Брло станува лидер на одред кој дејствува во Вардарска Македонија. Четник на Брло е идниот терорист на организацијата Владо Черноземски. Во 1921 година Штипската чета на Брло заедно со Кочанската на Панчо Михајлов води борба со српските војници во близина на селото Спанчево, во кое Србите губат осум лица.

Четата на Брло извршува убиство на министерот за земјоделство на Бугарија Александар Димитров во октомври 1921 година.

Во декември 1922 година, заедно со Панчо Михајлов и Мите Опилски, ја води таканаречената Ќустендилска акција на ВМРО.

На 16 јануари 1923 година четата на Иван Берли jа напаѓа српската колонистичка населба во Штип Кадрифаково и извршил масакр во кој загинале 23 колонисти, селото е запалено и сите српски доселеници го напуштиле. Следуваат казнени дејства од страна на српските власти, при што биле убиени 29 селани од селото Гарван, но од 59-те колонистички семејства се вратиле само 19.

Иван Брло е казнет од Централниот комитет на ВМРО со смрт за лошо поведение и  неморал, по четнички наредби на Иван Михајлов од 1925 година.