23 ЈАНУАРИ На денешен ден:

goce_delchev1872 година е роден Гоце Делчев – истакнат деец на националноосвободителното движење во Македонија и Одринско. Идеолог, стратег и организатор на ВМОРО. Роден во Кукуш, тој ја завршил бугарската гимназија во Солун. Станува јункер во Военото училиште во Софија, од каде е исклучен поради своите погледи. Потоа учителствува  во Ново Село, Штипско, и во гр. Банско. Станува активен деец на ВМОРО од 1894 година, кога се поврзува со Д. Груев, еден од основачите на организацијата. По примерот на Левски ја наметнува идејата за внатрешна мрежа од револуционерни комитети, станува иницијатор за изградба на четнички институт како вооружена сила на ВМОРО. Делегат е на Солунскиот конгрес од 1896 година Заедно со Г. Петров изработува програма и статут на организацијата. Станува член и задграничен претставник на ВМРО и главен ревизор на четите. Приврзаник е на вооруженото востание како средство за постигнување на целите, но се противи на одлуките на Солунскиот конгрес од 1903 година за „сеопфатно стратешко востание во Македонија“. Заедно со Д. Груев успева да ги ограничи активните востанички дејства само на територијата на Битолскиот и Одринскиот револуционерни окрузи. На 4 мај 1903 година, на пат за конгресот на Серскиот револуционерен округ, загинува во борба со турскиот аскер.

23 ЈАНУАРИ На денешен ден:

166907_289994367723836_2075366786_n1878 година За време на Руско-турската војна (1877 – 1878) руски воени единици и бугарски чети под команда на Иљо војвода и Симо Соколов влегуваат во Ќустендил. Истиот ден англиската владата на чело со Бенџамин Дизраели издава наредба за навлегување на англиска флота во теснецот. Целта е да се спречи целосен разбивање на Отоманската империја и заземањето на Цариград.

21 ЈАНУАРИ На денешен ден:

1939 година умира Иван Николов Проданичин, познат како Јонко Вапцаров или Вапцара, како и со псевдонимот Белоречки, бугарски револуционер, Разлошки војвода на Македонската револуционерна организација.

1536584_640946685961934_511921768_nЈонко Вапцаров е роден во Банско, тогаш во Отоманската империја. Татко му Никола Проданичин загинува во бугарските ослободителни борби. Јонко Вапцаров завршува 6 класа во Банско и се вклучува во ВМОРО во 1896 година. Станува секретар на Банскиот револуционерен комитет. Во 1901 година учествува во разоружување на врховистот дедо поп Најден во селото Србиново заедно со Јане Сандански. Учествува во аферата „Мис Стоун“. Во 1902 година станува војвода на чета во родниот крај. По Илинденското востание во 1903 година е уапсен и лежи во затвор во Солун. По Младотурската револуција во 1908 година е ослободен.

За време на Првата балканска војна е војвода на чета на Македонско-одринското ополчение. Здружената чета на Иван Вапцаров, Христо Чернопеев, Пејо Јаворов и Лазар Колчагов го ослободува Банско, Мехомија и Кавала. Подоцна Вапцаров служи во Несторевата чета на 13 Кукушка дружина.

Веднаш по ослободувањето на родниот крај во 1912 година станува околиски началник на Разлошката околија. Јонко Вапцаров, веќе окружен раководител на ВМОРО, врзан со лично пријателство со цар Фердинанд I, одкако неколку пати си гостуваат еден на друг. Јонко Вапцаров оди во Цариград во 1916 година, за да ги подмири имотните прашања на Фердинанд . На 13 октомври 1917 година во домот на Јонко Вапцаров, на пат за Солунскиот фронт, ноќева Кајзер Вилхелм II и Цар Фердинанд I. Добри односи Јонко Вапцаров одржува и со Цар Борис III.

По Првата светска војна Иван Вапцаров учествува во возобновувањето на ВМРО. Во 1921 година е избран за помошник градоначалник на Банско. Кон 1926 година е полномошник на ЦК на ВМРО и добива плата во износ 4 500 лева. При распадот на ВМРО е на страната на десницата, но по убиството на Александар Протогеров во 1928 година влегува во конфликт со Иван Михајлов и во пролетта 1929 година михајловистите прават обид за убиство на Вапцаров, кој потоа се населил во Њујорк кај роднини.Се  враќа во Бугарија во 1930, а во 1933 година е киднапиран од михајловистичка чета, но е ослободен по Деветнадесетомајскиот преврат во 1934 година.

Јонко Вапцаров умира во 1939 година во Софија. Татко е на комунистичките активисти Никола Вапцаров и Борис Вапцаров.

11 ЈАНУАРИ На денешен ден:

Коце Ципушев е роден во Радовиш во 1877 година. Завршува средно образование во родниот град, по што во 1895 година  продолжува со студии во бугарската машка гимназија „Св. Св. Кирил и Методиј“ во Солун. Во Солун станал член на тајниот ученички кружок, кој е помошна единица на ВМОРО под раководство на Даме Груев . Ја завршил гимназијата во 1899 година. Се жени за Екатерина Александрова, сестра на Тодор Александров, како кум му е Гоце Делчев, а Даме Груев му е старосватот.

Во 1899 година се запишува  во Високото училиште во Софија, како студент по хемија. Од 1900 до 1902 година го продолжува своето образование во Женева, каде што студирал заедно со Симеон Радев. По завршувањето на студиите се враќа како учител во родниот крај, каде што ја продолжува револуционерната дејност. Раководител е на револуционерниот комитет во Кочани. Во почетокот на 1903 година заминува за Костур, каде е учител во бугарското училиште. Уапсен е од властите и лежи во Битола до април 1904 година. Во 1905 година е назначен за учител во Битола, но властите не му дозволуваат да го заземе местото. Во март 1906 година властите повторно го затвораат четири месеци во Куршумли ан во Скопје.

Во 1913 година по Втората балканска војна е принуден да се пресели во Софија. Од 1914 година е претседател на окружната постојана комисија на новоослободениот Струмички округ. Раководи со револуционерниот пункт во Струмица според директивите на Тодор Александров. По Валандовската акција во 1915 година е повикан за објаснување лично од премиерот Васил Радославов.

По крајот на Првата светска војна на 6 ноември 1918 година е уапсен од англиските окупаторски војски, предаден на српските власти, кои по тортура го осудуваат на смрт, заменети подоцна со 20 годишна затворска казна. Излегува од затвор во 1937 година.

Се враќа во Македонија по анексијата од Бугарија во 1941 година Од 1942 година е потпретседател на Радовишко друштво на Илинденската организација. Во 1943 година во Софија објавува спомени, под наслов „19 години во српските затвори. Спомени „. Предговор кон изданието, насловен „Еден тврд Бугарин“, е напишан од Симеон Радев. Книгата подоцна е систематски уништувана од комунистичките власти. По 1944 година е принуден да се врати повторно во Софија. Предложено му е од новите власти да соработува при македонизацијата на населението во Пиринско, но тој категорично одбива. Умира во Софија на 11 јануари 1968 година.

Револуционерот Кирил Ципушев е негов внук, а Благој Ципушев – внук. Спомените му се адаптирани на македонски литературен јазик и издадени во Скопје во 2003 година од Владимир Перев. Во 2006 година спомените се реиздаваат и во Софија.