9 ЈУЛИ: На денешен ден:

1913 година умира Васил Чекаларов (1874 – 1913). Чекаларов е основен војвода на Внатрешната македоно-одринска револуционерна организација  во Костурско. Роден е во 1874 година во костурското село Смрдеш, тогаш во Отоманската империја (денес Кристалопиги, Грција). Работел неколку години во Бугарија, менувајќи различни занаети – чевларство, каменоделство, ѕидарство. Станува член на ВМОРО во 1901 и во 1902 година на двапати заминува во Грција и создава канали за купување оружје од Лариса и Атина. Раководител е на Костурското горско началство заедно со Лазар Поп-Трајков, во јули 1902 година На Смилевскиот конгрес на Битолскиот револуционерен округ на ВМОРО од април-мај 1903 година е претставник на Костурско.

За време на Илинденско-преображенското востание во август 1903 година, тој е раководител на организацијта во Костурско. По востанието со Пандо Кљашев заминува во Грција и преку Фиуме пристигнува во Бугарија. Учествува на зимските заседанија на раководството на ВМОРО во Софија. Делегат е на Конгресот на ВМОРО во Ќустендил во 1908 година

За време на Балканската војна (1912 – 1913) тој е на чело на чета, која дејствувала во тилот на турската војска. За време на Меѓусојузничката војна, тој организира голема чета која да навлезе во Костур, длабоко во тилот на грчките единици. Убиен е во битка со грчки војски во близина на селото Бел Камен (денешен Дросопиги). Неговата глава е пресечена и е разнесувана по улиците на Лерин.

Со оглед на актуелните политички и историски манипулации во врска со ВМРО и костурскиот војвода Васил Чекаларов  секои пропратени со безуманта антиквизација во Македонија, ТАТКОВИНА во оригинал публикува дел од дневникот на Чекаларов од 29 декември 1902 година кој тогаш се наоѓа во Лабница:

Макар и да бяхме казали да бъдем тайничко, но всички ни узнаха даже и гъркоманския поп Герман, поиска да доди при нас. Позволихме му и доде. Тоя брат дотам се е погърчил, щото почна да ни говори една българска две гърцки. Подигнахме въпроса за народността му, той се помъчи всячески да ни докаже, че ние сме гърци! Като не можа да изложи факти, които му поискахме, почна да развива историята за великия Александър Македонски, че не сме нито гърци, нито българи, а сме македонци, без да помисли, че во Македония има и турци и евреи и от много други нации. Човек, който не разбира от история и да почни да ти проповедва со нея, това е много смешно! Ние не искахме да влизаме в повече разпри с него и затова го зарезахме.“

Во продолжение може да jа погледнете паметната плоча поставена од анонимни патриоти на лобното место на Васил Чекаларов

28 ЈУНИ: На денешен ден:

1904 година е убиен Никола (Ничо) Димев Каранджулов, бугарски револуционер, Прилепски војвода на Внатрешната македоно-одринска револуционерна организација.

Никола Каранджулов е роден во 1880 година во Прилеп, тогаш во Отоманската империја. Учи во Прилеп, Битола и Ќустендил и завршува педагошко училиште во Загреб. Како ученик во Педагошкото училиште во Ќустендил, во 1893 година учествува во формирањето на Македонско младинско дружество. По завршувањето на студиите се враќа во Македонија, за да учествува во револуционерната дејност на ВМОРО, кон која се приклучува во 1898 година. Учителствува во родниот град и во други места. Како учител во Прилеп во текот на учебната 1898-1899 година бил раководител на околискиот револуционерен комитет. Во следната учебна година (1899-1900) работи во Куманово, а од 1900 до 1902 година е учител во Крива Паланка, каде е претседател на околискиот комитет на ВМОРО и учествува во изградбата на канали за пренесување на оружје од Бугарија. Неговиот организациски псевдоним од тоа време е Бернсон.

Во март 1903 година е осуден на 6 години и испратен во битолскиот затвор, од каде успева да избега со 32 лица во март 1904 година. Станува војвода на чета и инструктор-ревизор на четите во Прилепско. Учествувал на Прилепскиот конгрес во 1904 година.

На 28 јуни 1904 година четите на војводите Петар Ацев и Никола Каранджулов водат борба со турскиот аскер кај месноста Ќулето кај село Селце. Во битката Никола Каранджулов е тешко ранет и, по сопствена молба, застрелан од четникот Коце од Велмевци. Тој е погребан во Селце.

Петар Ацев пишува за него:

„Ничо Каранджулов беше еден од најинтелигентните, упорни и директни во ВМОРО. „

6 ЈУНИ: На денешен ден:

1922 година, во Софија умира војводата Павел Христов. Роден е во селото Цапари, Битолско, во 1874 година. Раководител на Костурскиот револуционерен округ (1898-1901), по востанието бил раководител на Битолскиот револуционерен округ.

За време на меѓуусојузничката војна е во Зборната партизанска рота. Во септември 1913 година Христов бил еден од главните организатори и водачи на бугарско-албанското Охридско-Дебарско востание. На 12 септември 1913 година, неговата чета, заедно со четата на Петар Чаулев, влегува тржествено во ослободениот Охрид. Павел Христов влегува во раководното тело на привремената бугарска влада. По задушувањвто на востанието, Христов се повлекува во Албанија, каде што ги контактираше албанските револуционери за нова соработка.

Есента 1913 година Христов е назначен за главен бугарски учител во Албанија и заедно со назначениот за бугарски архиерејски намесник Трпе Поповски пристигнуваат во Драч на 26 ноември. Таму меѓутоа се уапсени од местниот управител Есад паша Топтани, кој бил подмитен од српски и грчки агенти и ги интернира во Валона. Ослободени се благодарение на интервенцијата на Ресенските трговци Михаил Татарчев и Коста Стрезов, како и на влијателниот бугарофил Хасан бег Приштина. Бугарскиот генерален конзул во Валона Тодор Павлов ги испраќа Поповски и Коста Мирчев во Скадар, каде да откријат бугарско училиште, а Христов и Григор Ошавков во Дебарско. Во Поле и Голо Брдо тие се обидуваат даго  помогнат враќањето на бегалците и да го обноват бугарското образовна дело назначувајќи нови учители.

За време на Првата светска војна Павел Христов заедно со Петар Чаулев е на чело на голема организациска чета, која дејствува во тилот на српската армија и го ослободува градот Крушево три дена пред доаѓањето на бугарските војници. Меѓу 1915 – 1918, кога Вардарска Македонија е во границите на Бугарија, Павел Христов е окружен финансиски раководител, а подоцна и окружен управител на Битола

26 МАЈ: На денешен ден:

1917 година загинува полковник Борис Дрангов како командант на Деветтиот пешадиски полк кај метсноста Завојот на реката Црна. Роден е во Скопје на 3 март 1872 година. Во 1891 година се запишува во Военото училиште во Софија, но во 1894 година е ослободен од него. По жалба, тој е испратен во строева единица и добива офицерски чин следната година. Дрангов целиот свој живот го посветува целиот живот во преданост и служба на Бугарија. Во Воената школа соработува со Ал. Протогеров, Борис Сарафов, Петар Дарвингов и други кои ги оддале своите животи за ослободувањето на Македонија.

За време на Илинденско-преображенското востание во 1903 година, Дрангов ја напуштил воената служба и тргнал со чета во Македонија. По востанието, продолжува со образованието на Генералштабната академија во Русија. Во 1907 година се вратил во Бугарија и продолжил да служи во армијата. Тој учествува во Балканската војна 1912-1913 година и Втората балканска војна 1913 година По вклучување на Бугарија во Првата светска војна 1914-1918 година повторно е на фронтот.

Покрај тоа што е храбар офицер, Дрангов е исто така одличен педагог. Автор на „Помни ја војната! Совети за строеви офицери „,“ Детални програма за обука на младите и старите војници „,“ Јунаци, исполнтете ја клетвата „, и “ Началник – советиʺ.