Според стандардната мудрост, спорот со Македонија е прашање од национално значење за Грција.

Но, што точно е прашањето? И како е презентирана Грција?

Проблемот со Македонија како ослободителна борба беше затворен во 1914 година и заврши во 1945 со целосна и апсолутна грчка победа. Солун, иако со малцинство на Грците, стана неповратно грчки, заедно со околните територии. Денес, никоj нормален грк не би го сметал за правилно проширувањето на територијата на земјата на север, ниту пак може да има реален пограничен спор, од другата страна.

Секое споменување на „Скопски иредентизам“ во грчкиот јавна дебата е навреда за борбите на нашите предци, кога дури Крит сам ќе беше доволен за да ги заштити границата против малата балканска држава. Навистина, нашите борби не беа толку вооружени како економски. Грчката економија, изградена со крв, пот, солзи и доза среќа (Грција слета од вистинската страна на Железната завеса, без да е целосно бескорисна), ги гарантираше границите на земјата против десетици милиони потенцијално непријателски соседи.

Кредата на наставникот, чеканот на работникот, хотелот на малиот бизнисмен и лаптопот на вработените во сферата на знаењето, ги заштитувале границите, а не пушката на војникот (и ако се појави опасност, тоа ќе биде откај постојано нестабилниот Исток).

Прашањето за Македонија денес останува само спорот за името – прашање на меѓународен маркетинг. Ова не е научно прашање кое може да се реши на голема меѓународна конференција. Исто така, тоа не е само билатерално прашање кое ги вклучува само Грција и Поранешната Југословенска Република Македонија; а тоа е прашање на влијание врз меѓународното јавно мислење. Ова е целосен неуспех на Грција. Безмислениот национализам го постигна првиот гол во 1993 година, а головите против Грција не престанаа од тогаш.

За да сфатите дека тоа е само маркетинг прашање, мислете дека Грците не се заинтересирани за тоа како се вика земјата во нивните лични разговори (повеќето ја нарекуваат Скопје, или ПЈРМ). Нема да има значење за Грците, ако тие jа нарекуваат соседната земја Скопје за цела вечност, или ако нивните соседи го заменат името на Република на „Осамениот бор“. Она што навистина им е важно е што го нарекува остатокот од светот.

Она што ги интересира Грците, е воспоставувањето на јасна врска во мозокот на просечниот Американец или Европеец меѓу делот на Грција, наречен Македонија денес, и славата на античка Македонија.

За жал, ваквиот маркетинг не може да се направи преку демонстрации или химни, или со потписи на лидерите на парче хартија. Грција се обиде: со години ПЈРМ да е меѓународно изолирана. Меѓутоа, она што се спротивстави на дипломатите е широко прифатено од страна на меѓународната заедница. Незнаењето, љубовта кон поедноставување и евентуалното сочувство кон аутсајдерот што повеќето неутрални луѓе го чувствуваат по ова прашање, доведоа до едноставен факт: целата планета ги нарекува граѓаните на ПЈРМ Македонци.

Играта веќе беше изгубена во 1993 година, кога германските пријатели добиваат писма од Грција со епски неуспешниот слоган „Македонија е Грција“, тие ќе прашаат: „Но, зошто сакате да ја анектирате оваа сиромашна земја?“ Оттогаш едноставно „Македонија“ доминираше во меѓународниот печат, во дневниот разговор, дури и во сè понеутралната Википедија.

Има 235 препораки за темата на толку многу јазици. Само на грчки е земјата наречена „ПЈРМ“. На било кој друг јазик, од Татарски до Хаваиски, државата се нарекува „Република Македонија“ или „Македонија“.

Во последните години оние малкумина во остатокот на Европа, кои се заинтересирани за ова прашање, се прашуваат што сака Грција, зошто не jа остава оваа слаба страна да застане на нозе и да влезе во европското семејство, наместо да падне во рацете на Путин.

Значи, ако Грција се грижи за „Македонија“ како бренд, „Северна Македонија“ не е најчистото или најповолното решение. Но е време ние, Грците, да ги претеглиме предностите и недостатоците на овој долгогодишен спор и да почнеме да се грижиме за нашиот сопствен заден двор.

Во очите на меѓународната заедница наследникот на сјајната култура нема да бидат признат во договорот, а оној кој изгледа како достоен наследник. Аеродромот, кој се потврдува како вистински „Аеродром Македонија“, ќе биде најубавиот, најефикасниот и најуспешен. Исто така, институцијата со најдобри шанси да се етаблира како „Универзитет на Македонија“ ќе биде со најдобрите научници и најпрестижното истражување.

Големите „македонски“ производи (додека таквиот бренд постои денес) ќе бидат само оние кои се … со добар квалитет. Исто како што не можете да изградите моќен производител на автомобили со поставување на марката BMW на врвот на развлечена фабрика, сите проблеми кои Грција ги има, нема да бидат решени со договор.

На крајот, најбезбедниот начин да го добиете она што го сакате е да знаете што сакате. Што сакаат Грците? Дали планетата претпоставува дека сите ние сме потомци на Александар Велики? Донесувам лоши вести: Дури и ако тоа е можно или пожелно, тоа не е начин да се стигне таму.

Но, можеби имам алтернатива. Кога го споменуваме Њујорк, никој не размислува за сиромашниот стар, дождлив Јоркшир. Никој нема да слушне за „Македонија“ и да мисли за друго место, ако jа развиеме сопствената Македонија и пошироката Грција во едно навистина просперитетна место – толку добро во одгледувањето на своите таленти, дека нема да звучи чудно, кога Грците имат ѕвезди во спортот (имам предвид Џенис Антетокумпо во НБА), уметностите (повторените номинации за Оскар на Лантимос) или науките.

И можеби тогаш кога градиме сопствениот Њујорк, можеме да сфатиме дека оспорувањето на имиња беше само малку кухо.


Авторот на коментарот во Катимерини е Сотирис Георганас, професор по економија во City University  во Лондон и член на истражувачкиот тим на KEFIM.

loading...
Сподели на социјалните мрежи
  • gplus

TATKOVINA.INFO